Het heilig spel van het nodige onnodige

Standaard

“Hoe kan het dat de Protestantse Kerk enerzijds al zo’n 6 jaar Missionair Werk als speerpunt heeft en dat we tegelijkertijd ongeveer in diezelfde periode er een teruggang is in kerkbezoek van zo’n 32%” stelt Marcel Barnard. Prikkelend. Gelijk komen vanzelfsprekend allerlei vragen over causaliteit naar boven. Hij prikkelt bewust om zijn eigen stelling kracht bij te zetten, namelijk vrij vertaald: de kerk moet vooral zichzelf zijn en haar rituelen en liturgie beoefenen. Enerzijds omdat die een kracht en waarde in zichzelf hebben. Anderzijds om die oude bronnen levend te houden in een seculariserende en onttraditionaliserende samenleving. Dus: focus op wat je hebt en waarin je je onderscheidt van het overige.

Waste of time

Marva Dawn stelt dat de “worship of the Lord is – in the world’s eyes – a waste of time”. Dat zou je nog sterker kunnen stellen: de liturgie is het spel van het onnodige nodige. Er hoeft even niets. Geen functie. Geen nut. Een tegenover aan het maakbaarheidsdenken. Een Godly play. En daar raakt het aan een behoefte van veel mensen om mij heen. Er moet zoveel. Ook in de kerk. Alles moet functioneel zijn. De kerk en haar kerkdienst of viering kan en mag temidden van het leven een rustpunt zijn. Het moment van verstilling, van reflectie, van ontsluiting, van ontmoeting met Dat wat groter is dan wij. God buiten ons zelf. Om Hem in ons opnieuw geboren te laten worden.

Spel of game

Is het dan allemaal een spel? Is het een game? Hier ontpopt zich de spraakverwarring (of is het een taalspel?). Ik zie een duidelijk onderscheid tussen een game en een play. Een game is opgezet vanuit functie, een doel. Dat kan zijn vermaak, tijdverdrijf en vele andere functies. Maar ook in te zetten als serious game om iets bij te dragen aan de eigen ontwikkeling, bewustwording of die van de ander. Een soort uit de handgelopen werkvorm, zoals we die ook veel in het jeugdwerk kennen. Vanzelfsprekend kan de gamer de game wel ervaren als een nutteloze nuttigheid of nuttige nutteloosheid. Iets om over na te denken in de vorming van jongeren en de voorbereiding op hun toekomst.

Een play daarentegen is een spel, zoals dat kan ontstaan tussen kinderen. Of een spel wat opgevoerd kan worden. Een spel met geschreven of ongeschreven spelregels. Natuurlijk kan de spelmetafoor op heel veel aspecten van het leven betrokken worden. Het kan een bril zijn om naar de wereld te kijken.

Heilig spel

Zo ook in de kerk. De viering van de kerk als heilig spel, waar wij komen tot onze existentie in de aanwezigheid van God en in de viering van de dood, opstanding en manifestatie van Jezus Christus. Heilig spel, dat wel. Het gaat wel Ergens over.

Toch vraag ik me af of velen van ons (en in het bijzonder jongeren) de kerk zo ervaren. Er moet zoveel. Volgens mij is het voor ons de uitdaging om de kerkdiensten en viering te gaan zien als een heilig spel. Als een plek van passie en inspiratie. Als een plek van stilstaan, reflectie en ontmoeting met God. Een viering.

Missionaire liturgie

Terug naar Marcel Barnard. In mijn ogen is er een aantal verschillende missionaire bewegingen. Die van een welcomming church, waar Barnard een pleidooi voor schijnt te voeren. Dat is een kerk die investeert in zichzelf, zichzelf aantrekkelijk weet te maken in haar wezen (door aanpassing aan doelgroepen of juist door het zijn van een tegenover). Maar we kennen ook de beweging van de outgoing church die naar buiten gaat om mensen te brengen tot de eigen bestaande gemeenschap. En we kennen een outgoing beweging om buiten te blijven en daar nieuwe vormen van kerkzijn te initiëren. In het jongerenwerk zoeken we dan ook vaak naar plaatsen waar en manieren hoe God al aanwezig is in de jongerencultuur om daarbij aan te sluiten of een tegenover te bieden. Juist hier helpt het beeld van een heilig spel. We zoeken naar de plekken waar gevierd wordt, waar stil wordt gestaan. In muziek. In een stille tocht. In liefde en barmhartigheid. L’amour et le mort.

De zoektocht naar nieuwe liturgie, naar nieuw heilig spel met respect voor en gebaseerd op de oude bronnen van de kerk en de viering van de aanwezigheid van God en het lijden, de dood en de opstanding van Jezus Christus. Waar God in ons geboren kan worden. Dat is pionieren buiten de kerk om het heilige spel midden op het plein te laten gebeuren. Maar daar is het heilig spel in de kerk wel voor nodig. Nodig onnodig. En en.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s