Kerstverhaal in de Jozefkerk: Dromen, geloven, doen!

Standaard

Dit kerstverhaal is voor hen die naar de rand dreigen te verdwijnen, de invisibles, maar ook voor de dromers. Dit kerstverhaal is voor al de mensen die onzichtbaar zijn, onmisbaar en cruciaal zijn, maar niet de credits krijgen. De mensen met moedige daden op hun conto, maar die nauwelijks worden gezien. De mensen die grote dingen zien, maar niet worden begrepen.Dit kerstverhaal gaat over de vluchtelingen in de Vluchtkerk, de Sint Joseph Kerk en de mensen die voor hen opkomen en hen helpen. Maar nu eerst en vooral over Jozef, de man naar wie de kerk is vernoemd. Jozef, de man van de bijrol.

Jozef, Probeer je eens in hem te verplaatsen. Je bent een houtbewerker in een klein dorpje. Je mag binnenkort trouwen met een jonge vrouw. Jullie zijn door de families voor elkaar bestemd. Zo ging dat nu eenmaal. Oprecht als je bent, leef je in lijn met de tradities en zeden van je dorp. Seks voor het huwelijk is daarbij uit den boze.

Zwanger…

Maar op een dag komt ze bij je. “Jozef, ik moet je wat vertellen”, de bambi-ogen kijken je onzeker aan. “Ik… ik… ben zwanger…” Er schiet van alles door je heen. Ongeloof! Schaamte! Boosheid! Verdriet! Wie is het? Wie is het? Ontzet ren je weg. Door de tranen heen zoek je je weg. Weg. Weg.

Je eerzame bestaan te midden van de gemeenschap valt in duigen. Een deken van schaamte bedekt je leven. Maar je weet het zeker! Het is niet van jou! Van wie dan wel? Een Romeins soldaat die zijn handen niet thuis kon laten? Iemand anders uit het dorp?

… maar wat zijn nu de consequenties voor Maria? Hoe gaat het met haar verder? Zal ze terecht staan in de gemeenschap? Zal ze verstoten worden?

… je beseft – ondanks alles – dat je niet wilt dat zij in het verdomhoekje komt! Je hebt haar lief.

… je neemt een besluit. Een moedig besluit. Als je haar nu in het geheim verlaat, komt ze misschien niet in opspraak. Je zou, door je plotselinge afwezigheid, de schuld op je nemen.

De droom

Jozef, vastberaden val je in slaap.

“Jozef, Jozef!”

Het lijkt alsof je wakker wordt en je ogen opendoet… Daar staat een engel.

“Jozef, verlaat Maria niet. Je bent een zoon van David. Gods geest heeft Maria zwanger laten worden”

“Maria zal een zoontje krijgen. Noem hem Jezus, want hij zal zijn volk bevrijden. Dit is de jongen die Jesaja voorzegd heeft”

Vermeerderen?

Jozef, je naam betekent: “De Heere zal vermeerderen”. Ha! Dat had je je waarschijnlijk wel anders voorgesteld. Je had misschien gehoopt op een groot aannemersbedrijf. Mensen bij jou in dienst. Of misschien had je gedacht aan een groot gezin. Maar deze eerste zoon; die heeft God inderdaad zelf voor zijn rekening genomen. Daar hoefde je niets voor te doen… De Heere vermeerdert.

Wonderlijk verhaal

Wat je er ook van gelooft. Het is een wonderlijk verhaal. Hoe onwerkelijk. Een droom. Een engel. En daar moet je het mee doen. Tot drie keer toe. De eerste keer: “Maria is zwanger van de geest van God. Neem haar bij je” De tweede droom na de geboorte van Jezus: “Ga, vlucht naar Egypte!” Een hele reis naar het onbekende land, een toevluchtsoord. Jij, Jozef, mag het Kerstkind naar Egypte brengen. En dan de derde droom: “Je mag weer terug naar Israël” Als Mozes, wordt je door God in beweging gezet en leid je Maria en het kind weer terug naar het land van de belofte. De belofte die bezig is zichzelf te vervullen.

Jozef, de dromer… Een engel. Een droom. Drie keer nog wel. Maar niet zoals die andere Jozef, die lievelingszoon van Jakob. Voor jou geen veelkleurige mantel. Voor jou geen dromen waarin korenschoven zich voor je buigen. En ook geen zon, maan en sterren die zich voor je buigen. Voor jou een rol op de achtergrond. Je zorgt voor het vervoer. Je krijgt een opdracht en je gaat.

Een geloofsdaad

En toch: er gebeurt zo ontzettend veel! Zoveel tekenen. De volkstelling. Herders. Koningen. De ster. Hanna. Simeon. De droom. De engel. Bewaard voor de gruwelijke kindermoord. Je emigratie. Je terugkeer naar Nazereth. Je bent geleid. Je bent gedragen.

Maar wist je dat allemaal van tevoren? Op dat eerste moment – en vele keren daarna – was het luisteren naar de engel een daad van geloof. Je zette je eigen trots opzij. Mannen zonder trots zijn misschien watjes. Mannen die hun trots op zij kunnen zetten, zijn helden! Jij past in de laatste categorie. Je zet jezelf opzij om het verhaal van God te laten gebeuren. En dat gaat maar door…

In Jeruzalem

Bijvoorbeeld rond Jezus’ bar mitswa. Het gezin van Jozef is in Jeruzalem om Pesach te vieren. Ze zijn Jezus kwijt en na lang zoeken vinden ze hem terug in de tempel. En daar zegt Jezus het…

De jongen die opgroeide in Jozefs werkplaats.

De jongen die daar speelde met het afvalhout en het speelgoed dat Jozef voor hem had gemaakt.

De jongen die op zijn schoot had geluisterd naar de oude verhalen.

“Wist u niet dat ik moest zijn in het huis van mijn vader?”

Pats! Raak!

Bar Mitswa = Zoon van het gebod. Zoon van God. Ook al begrijpen ze het niet, ook hier moet Jozef zich zelf aan de kant zetten.

Zoon van Jozef?

Later als Jezus volwassen is, horen we weinig meer over Jozef. Waarschijnlijk is hij voor Jezus’ actieve optreden overleden. Maria en de andere kinderen van Jozef worden later in de verhalen wel genoemd, Jozef niet meer.

Rond zijn dertigste levensjaar begint Jezus op te treden als rabbi. Hij staat, zoals Lucas schrijft, bekend als de zoon van Jozef, de zoon van Eli. En toch openbaart hij zich niet als de zoon van Jozef, maar als de zoon van zijn Vader die in de hemel is.

Johannes schrijft over Schriftgeleerden die zich afvragen wie deze Jezus is. We kennen zijn ouders: Jozef en Maria. Hoe kan hij dan zeggen dat hij uit de hemel is neergedaald? Hoe meer Jezus groeit, hoe meer hij bekend wordt als Zoon van God, hoe meer Jozef inboet als vader. Iedere ode aan het adres aan Jezus als Gods zoon zou een pijnlijke herinnering kunnen zijn voor Jozef.

Respect!

Jozef verdient ons respect. Natuurlijk, dat verdienen alle acteurs in het kerstverhaal. De wijzen moesten een verre reis maken op basis van een boekrol en een ster. De herders gingen op zoek op basis van een overdaad aan engelen met een bijzondere, maar wonderlijke boodschap. Maria kreeg een engel op bezoek, maar wist zelf zeker dat zij met niemand het bed had gedeeld. Hoe onwerkelijk ook, het kon niet anders. Het moest wel zo zijn. Jozef had ook een engel gezien in zijn dromen. Maar Jozef kon zomaar een knagende onzekerheid houden. Misschien herken je dat? Wat als het nou toch niet… waar… is?

Jozef is een held, een held in geloven en doen. De engel sprak. Jozef nam zijn verantwoordelijkheid. De engel sprak. Jozef ging. Zette zich zelf aan de kant. Gods verhaal wordt werkelijkheid, niet alleen ten koste van Jozef, maar ook in Jozef zelf. Gods verhaal wordt zichtbaar in het rotsvaste geloof van de rechtschapen Jozef.

Sint Jozef

Jozef is een heilige te noemen. Veel kerken zijn naar hem vernoemd. Zo ook in Amsterdam. In de Sint Joseph Kerk worden nu vluchtelingen opgevangen: de Vluchtkerk. De Sint Joseph Kerk is daarvoor gekraakt, maar in lijn met Jozef zelf heeft de beheerder toestemming gegeven voor een verblijf deze winter. De initiatiefnemers vanuit kerk en samenleving handelen in de geest van Jozef zelf. Al die mensen die zich hiervoor inzetten hebben iets van Jozef. De droom dat iedereen recht heeft op een menselijk bestaan. Helden in geloven en doen. Jezelf aan de kant zetten voor de ander. Gods verhaal wordt zichtbaar als jij en ik niet ons zelf in de hoofdrol zetten, maar bereid zijn de ander te dienen, en zo het kerstverhaal steeds opnieuw te laten gebeuren.

Gods verhaal wordt zichtbaar als jij en ik niet ons zelf in de spotlight zetten, maar het Kerstverhaal laten gebeuren. Dan wordt het Kerstkind in ons leven geboren.

Dit kerstverhaal is voor hen die naar de rand verdwijnen, de invisibles, de dromers.

Dit kerstverhaal is voor al de mensen die onzichtbaar zijn, onmisbaar en cruciaal zijn, maar niet de credits krijgen. De mensen met moedige daden op hun conto, maar die nauwelijks worden gezien. De mensen die grote dingen zien, maar niet worden begrepen.

Dit kerstverhaal gaat over jou. Die genoegen neemt met een bijrol. Die de betere rol gunt aan de ander. Die de hoofdrol gunt aan het Kerstkind zelf. Jezus.

In jou wordt Gods verhaal zichtbaar.

Dit Kerstverhaal is een bewerking van het verhaal over Jozef, gelet op de situatie in 2012 in de Vluchtkerk (in de Sint Joseph Kerk).

Advertenties

Een gedachte over “Kerstverhaal in de Jozefkerk: Dromen, geloven, doen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s